Sekretarz stanu USA Marco Rubio miał skierować rozporządzenie do placówek dyplomatycznych rozkaz do wszystkich placówek dyplomatycznych i konsularnych USA, nakazujący wstrzymanie „wszystkich nowych zobowiązań finansowych, do czasu przeglądu, dla programów pomocy zagranicznej finansowanych przez lub za pośrednictwem Departamentu i USAID”. Ograniczenia nie będą dotyczyły Izraela oraz Egiptu.
Od początku pełnoskalowej wojny, którą Rosja rozpoczęła 24 lutego 2022 r. USAID przekazało 2,6 mld dolarów na pomoc humanitarną dla Ukrainy, 5 mld dolarów na pomoc rozwojową i ponad 30 mld dolarów na bezpośrednie wsparcie budżetowe.
Na stronie Agencji USAID do dzisiaj można przeczytać o planach dalszego wsparcia Ukrainy w 2025 roku. „Musimy zadbać o to, aby wojna Putina z Ukrainą pozostała strategiczną porażką, jednocześnie wspierając ukraiński rząd i naród. Wniosek obejmuje 482 mln USD dla Ukrainy, z czego 321 mln USD jest przeznaczone na w pełni lub częściowo zarządzane konta USAID , aby pomóc odpowiedzieć na zwiększone potrzeby gospodarcze, rozwojowe i bezpieczeństwa, w tym wzmocnienie infrastruktury energetycznej w obliczu systematycznego atakowania przez Rosję, poprawę cyberbezpieczeństwa, rozwój sektora rolniczego w celu generowania eksportu i wsparcie społeczeństwa obywatelskiego, w tym aktywistów, dziennikarzy i niezależnych mediów.
Memorandum już trafiło do pracowników Departamentu Stanu i USAID, nakazując wstrzymanie prac nad programami pomocy zagranicznej. Celem jest opracowanie raportu dotyczącego zgodności tych programów z celami polityki zagranicznej USA. Wstrzymanie obejmuje pomoc wojskową i humanitarną dla Ukrainy.
Nakaz wydany przez Rubio wykracza poza podpisane pierwszego dnia prezydentury Trumpa rozporządzenie o wstrzymaniu pomocy rozwojowej USA i ma dotyczyć wszystkich programów Departamentu Stanu i USAID. Moze to oznaczać również wstrzymanie wszelkiej pomocy dla Ukrainy, zarówno wojskowej, jak i humanitarnej, czy programów szkolenia ukraińskich żołnierzy.
Prawie wszystko to jest pod nadzorem Departamentu Stanu, poza pomocą finansową, która przechodzi przez Bank Światowy. Ale jeśli, załóżmy na to, ukraińska infrastruktura energetyczna zostałaby jutro uszkodzona w rosyjskim ostrzale, USA nie byłyby w stanie pomóc, by Ukraińcy nie zamarzli.
Informacje te potwierdził też inne źródło PAP związane z Departamentem Stanu. To samo donosi m.in. telewizja PBS i portal Politico, według których dotknięty zostanie też Tajwan.
Wyjątki i obawa przed utratą wiarygodności
Według dokumentu, wyjątkiem od zamrożenia są programy żywnościowe oraz wsparcie wojskowe dla Izraela i Egiptu. Decyzja Rubio wywołała oburzenie wśród Demokratów, którzy obawiają się utraty wiarygodności USA na arenie międzynarodowej.
Budżet na rok fiskalny (FY) 2025 Prezydenta dla Departamentu Stanu i Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID) wynosi 42,8 mld USD na pomoc zagraniczną, co stanowi 411,5 mln USD (1 procent) więcej niż szacunki na rok fiskalny 2023. Ta suma obejmuje 28,3 mld USD pomocy zagranicznej dla w pełni i częściowo zarządzanych kont USAID.
Nieoficjalnie doniesienia z USA potwierdzają także pracownicy programów związanych z agencją USAID na Ukrainie. Dotyczy to także tzw. „mękkich” inicjatyw, związanych z opracowaniem programów rozwojowych na poziomie lokalnym i regionalnym, rozbudowy przejść granicznych na granicy z krajami Ukrainy, a także wsparcia sektora rolniczego.
Sądząc z poprzedniego doświadczenia Trumpa w polityce zagranicznej podczas jego pierwszej kadencji wszystkie programy rozwojowe, w tym z udziałem agencji USAID były realizowane zgodnie z wcześniejszymi planami.
Wygląda na to że obecna retoryka polegająca na wstrzymaniu finansowania pomocy rozwojowej dla Ukrainy na 90 dni ma charakter bardziej polityczny i będzie polegała na zrewidowaniu i kontroli dotychczasowego wsparcia a nie całkowitym wycofaniu amerykańskiej pomocy z kraju powstrzymującego natarcie armii rosyjskiej na Europę.
Eurovector za: SP, 25 stycznia 2025 r.
