Nowy rząd Holandii zamierza nakłonić Brukselę do zacieśnienia współpracy w zakresie wymiany informacji wywiadowczych – w tym do stworzenia, jak to określa, potencjalnego „europejskiego odpowiednika” sojuszu Five Eyes (Pięcioro Oczu, FVEY) – w ramach szerszej reformy systemu bezpieczeństwa kraju.
Rządowe źródła w Holandii mówią o tym, że rosnące zagrożenia wymagają szybszych i bardziej proaktywnych służb wywiadowczych, przy jednoczesnym zachowaniu holenderskiej tradycji działania w oparciu o ścisłe gwarancje praworządności.
Wśród proponowanych środków znalazło się zwiększenie finansowania i modernizacja infrastruktury cyfrowej wywiadu cywilnego (AIVD) i wywiadu wojskowego (MIVD), a także wzmocnienie roli krajowego koordynatora ds. zwalczania terroryzmu.
Na szczeblu europejskim Haga deklaruje zamiar pogłębienia współpracy z grupą krajów o podobnych poglądach, bezpośrednio proponując ideę paneuropejskiej wersji partnerstwa wywiadowczego Five Eyes (w skład którego wchodzą Australia, Kanada, Nowa Zelandia, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone).
W październiku szefowie dwóch holenderskich agencji wywiadowczych ogłosili, że zaprzestaną udostępniania pewnych informacji swoim amerykańskim odpowiednikom, powołując się na ingerencję polityczną i obawy dotyczące praw człowieka. Zamiast tego planują zacieśnić współpracę z innymi służbami europejskimi, w tym w Wielkiej Brytanii, Polsce, Francji, Niemczech i krajach nordyckich.
W kraju rząd zamierza przyspieszyć przyjęcie znowelizowanej ustawy o służbach wywiadowczych i bezpieczeństwa. Ustawa zostanie zredagowana tak, aby koncentrować się na zagrożeniach, a nie na konkretnych narzędziach śledczych, i będzie „neutralna technologicznie”, aby zapewnić, że służby będą nadążać za innowacjami. Planowane jest połączenie organów nadzorczych w celu zapewnienia prostszego, ale prawnie uzasadnionego nadzoru.
Program zakłada również rozszerzenie potencjału holenderskich służb wywiadowczych w zakresie badań operacyjnych w celu wsparcia „strategicznej autonomii” Europy, a także zacieśnienie współpracy z firmami technologicznymi i przyciągnięcie najlepszych ekspertów technicznych.
Five Eyes (Pięcioro Oczu, FVEY) to elitarny sojusz wywiadowczy skupiający USA, Wielką Brytanię, Kanadę, Australię i Nową Zelandię. Działający od czasów II wojny światowej (traktat UKUSA) sojusz opiera się na bliskiej współpracy służb specjalnych, wymianie informacji wywiadowczych (sygnałowych/sigint) oraz globalnej inwigilacji, co czyni go jednym z najsilniejszych partnerstw tego typu na świecie.
Filip Wujek
Fot. NSA headquarters, Fort Meade, Maryland, United States, Wiki
